Weblog als de moderne Wunderkammer?

Conclusie

De artikelen Licensed Curiosity (1994) van Nicholas Thomas, Wiki as Wunderkamer van Korby Parnell (2004) en Julian Dibbell’s Potrait of the blogger as a young man (2002) waren aanleiding tot het maken van een vergelijking tussen de populaire 16de en 17de eeuwse Wunderkammer en het populaire moderne weblog.

Voor de vergelijking is een rariteitenkabinet van een welgestelde burger uit de 17de eeuw als voorbeeld genomen. Deze is vergeleken met een modern weblog. Deze vergelijking heeft geleid tot een aantal overeenkomsten: beiden geven een gefragmenteerd wereldbeeld weer; bijzondere objecten, die voldoen aan de interesse van de eigenaar, staan centraal; objecten worden zonder context geplaatst; bij beiden was er sprake van gemeenschap; voor beiden was de verzameling van objecten een middel om binnen deze gemeenschap een status en identiteit mee op te bouwen; beide verzamelingen zijn bedoeld om een dialoog mee te creëren; ze zijn beiden opinie vormend; kunnen als gezagsondermijnend beschouwd worden door derden; beiden zijn meestal niet wetenschappelijk van aard; beiden delen hun verzameling in volgens categorieën / thema’s; van beiden bestaat er een catalogi en encyclopedie.

Een aantal verschillen tussen een Wunderkammer en een weblog zijn: het rariteitenkabinet is niet publiekelijk toegankelijk, een weblog in eerste instantie wel. Het weblog sluit mensen uit door zijn thema, daardoor wordt het alleen regelmatig bezocht door medegeïnteresseerde; objecten in een rariteitenkabinet zijn tastbaar, op een weblog zijn ze virtueel; de Wunderkammer was niet op datum ingedeeld een weblog is dat wel. Het heeft vaak een archief en een zoekfunctie waarmee derden door de verzameling kunnen zoeken. Een rariteitenkabinet heeft dat niet.

Interessant is het feit dat de ontwikkeling van weblogs een soortgelijke evolutie lijkt te vertonen als de Wunderkammer. De evolutie van de Wunderkammer was in het kort als volgt: van Schatkamers naar Wunderkammers en rariteitenkabinetten, langzaam ontstaan catalogi, later worden verzamelingen ondergebracht in musea. In musea werden verzamelingen bijeengebracht om een allesomvattend beeld te scheppen. Bij weblogs zien we de volgende evolutie: van statische informatieve internetpagina’s naar weblogs, huidige pogingen deze te bundelen in online encyclopedieën en de huidige wens om het Internet te indexeren om zo een allesomvattend beeld te krijgen.

Zolang de techniek van het samenbrengen en indexeren van alle objecten op het Internet niet voldoet, zal het weblog voorlopig nog voldoen als Wunderkammer voor zijn eigenaar en gemeenschap.

Concluderend kan gesteld worden dat de vergelijking op veel punten op gaat en interessant is om meer onderzoek naar te verrichten Als aanzet tot een discussie over deze vergelijking, zal dit essay op meerdere weblogs geplaatst worden.

Vincent Barnhard, juli 2005
Student Universiteit van Amsterdam